Studium Doskonalenia Kompetencji Nauczycielskich

MARKUS

Kurs kwalifikacyjny SZTUKA

wg programu ramowego kursu kwalifikacyjnego dla nauczycieli przedmiotu "Sztuka"

zatwierdzonego przez Ministra Edukacji Narodowej

Prowadzenie kuru i nadawanie kwalifikacje do nauczania przedmiotu SZTUKA odbywa się na podstawie decyzji nr 33/2001 Wielkopolskiego Kuratora Oświaty

I. Program ramowy

II. Informacje organizacyjne

Strona główna

I. Program ramowy

1. Ogólne założenia kursu kwalifikacyjnego dla nauczycieli przedmiotu "Sztuka".

1.1. Wstęp.

1.2. Cele ogólne.

1.3. Uczestnicy.

1.4. Ogólny plan kursu.

1.5. Organizacja kursu.

1.6. Kadra.

1.7. Warunki uzyskania świadectwa.

1.8. Dokumentacja kursu.

2. Ramowe założenia programowe kursu kwalifikacyjnego dla nauczycieli przedmiotu "Sztuka".

2.1. Blok tematyczny I: "Podstawy wiedzy o sztuce".

2.2. Blok tematyczny II: "Psychopedagogika twórczości".

2.3. Blok tematyczny III: "Sztuka w edukacji" (metodyka).

2.4. Blok tematyczny IV: "Projekty edukacji twórczej".

2.5. Blok tematyczny V: "Technologie informacyjne i multimedia edukacji sztuki".

Podstawa programowa kształcenia ogólnego (Dz.U. z 1999r. Nr 14 poz. 129 z późniejszymi zmianami) wprowadza na I, II i III etap kształcenia przedmiot "Sztuka", który zastępuje dotychczasowe dwa przedmioty w ośmioletniej szkole podstawowej: muzykę i plastykę.

Połączenie takie umożliwi rozwój i przygotowanie uczniów do odbioru i uczestnictwa w kulturze i sztuce. Jest to zadanie trudne i bardzo złożone. Do realizacji jego konieczne jest wyposażenie nauczycieli prowadzących ten przedmiot w umiejętności muzyczne i plastyczne, wiedzę i umiejętności związane z rozumieniem problematyki twórczości w kontekście psychologicznym i socjologicznym oraz rozwinięcie umiejętności zintegrowanego projektowania zajęć edukacyjnych z przedmiotu sztuka.

Program kursu obejmuje pięć modułów. Zadaniem kolejnych modułów jest:

• rozszerzanie i aktualizacja wiedzy o pojętej szeroko sztuce
• wyposażenie w wiedzę i umiejętności związane z psychopedagogiką twórczości
• wzbogacenie warsztatu zawodowego nauczyciela
• umiejętności projektowania zajęć edukacyjnych
• opanowanie umiejętności posługiwania się komputerem w codziennej pracy.

• Wyposażenie w wiedzę i umiejętności merytoryczne i metodyczne potrzebne do prowadzenia zajęć z przedmiotu sztuka.
• Przygotowanie do postrzegania sztuki jako całości.
• Przygotowanie do pracy aktywnymi metodami warsztatowymi łączącymi wiedzę i aktywność twórczą.
• Rozwijanie u uczestników kursu umiejętności samokształcenia i planowania własnego rozwoju, w tym korzystania z różnych źródeł informacji.
• Rozwijanie umiejętności posługiwania się komputerem i technologiami informacyjnymi.
• Rozwijanie umiejętności komunikacji i współpracy.

Kurs przeznaczony jest dla nauczycieli muzyki, plastyki, kształcenia zintegrowanego na wszystkich poziomach edukacyjnych, doradców metodycznych przedmiotu sztuka a w szczególnych przypadkach dopuszcza się nauczycieli innych przedmiotów.

• Kurs trwa trzy semestry.
• Obejmuje 350 h.
• Zajęcia teoretyczne nie mogą stanowić więcej niż 30% ogółu zajęć.
• Liczba uczestników w grupie warsztatowej nie może przekraczać 25 osób.
• Prowadzona jest ewaluacja wewnętrzna i zewnętrzna.
• Zapewnienie odpowiednich warunków lokalowych i wyposażenia.

• Pracownicy naukowi szkół wyższych o specjalnościach zgodnych z tematyką prowadzonych zajęć na kursie.
• Wybitni praktycy o znaczącym dorobku w obszarze prowadzonych zajęć.

• Obecność na zajęciach (absencja nie większa jak 20%).
• Prowadzenie i przedłożenie na koniec kursu portfolio, które będzie zawierało zbiór materiałów wytworzonych w trakcie trwania kursu, prace indywidualne uczestnika itp.
• Praca projektowa lub inna forma zaliczeń.

• Zgoda Kuratora Oświaty na prowadzenie kursu.
• Szczegółowy program kursu.
• Harmonogram zajęć i lista uczestników kursu.
• List osób prowadzących zajęcia wraz z opisem ich kwalifikacji zawodowych.
• Dziennik zajęć.
• Opis procedur wewnętrznej ewaluacji oraz zestaw narzędzi do jej realizacji.
• Raport ewaluacyjny po zakończeniu szkolenia.
• Przykładowe prace uczestników kursu.
• Rejestr wydanych świadectw.

Cele:

Po zajęciach uczestnik będzie:

• znał i rozumiał style, kierunki, zjawiska artystyczne, terminy, pojęcia i wybitnych twórców sztuki oraz chronologię epok;
• stosował posiadaną wiedzę do opisu zjawisk artystycznych;
• wyjaśniał związki, różnice i zależności między stylami, kierunkami i zjawiskami artystycznymi i pojęciami w sztuce;
• dokonywał analizy i interpretacji dzieła i określał znaczenie dla rozwoju sztuki.

Moduł składa się z czterech części.

Pierwsza i druga część ma charakter wykładowo - seminaryjny. Dotyczy niektórych elementów estetyki oraz znajomości wybranych stylów w szeroko pojętej sztuce, dzieł sztuki i twórczości wybitnych artystów, terminów i pojęć z zakresu sztuk pięknych i muzyki.

Trzecia część - warsztatowa, to poznanie przez uczestników podstawowych pojęć z zakresu muzyki i plastyki, wykazanie podobieństw i różnic w stosowaniu tych pojęć (np. kompozycja w muzyce, malarstwie, literaturze).

Część czwarta to warsztaty, które pozwalają uczestnikom poszerzyć umiejętności analizy, oceny i interpretacji dzieła sztuki.

1. Niektóre elementy estetyki.
2. Kierunki w sztuce, związki i konsekwencje (w przestrzeni czasowej) i zjawiska artystyczne wybranych epok na przykładzie Egiptu, Renesansu, Baroku oraz sztuka współczesna, nowoczesna i ludowa.
3. Forma i wyobraźnia (terminologia w sztuce: plastyka, muzyka, podobieństwa i różnice) np. linia (kreska, linia melodyczna), barwa, światło, kompozycja, ruch, rytm, harmonia, dynamika, tempo, melodia, faktura, przestrzeń, artykulacja.
4. Analiza dzieł sztuki:
   • relatywność i wielopostaciowość pojęcia kanonu (np. piękna) i wartości w sztuce;
   • przestrzeń i czas w sztuce;
   • język znaków i symboli, metafor w sztuce i komunikacji (język muzyczny, plastyczny, fotografii, filmu, telewizji i reklamy), drogi i bezdroża kultury.

2.2. Psychopedagogika twórczości.

Po zajęciach uczestnik będzie:

• znał i rozumiał pojęcia związane z twórczością i zdolnościami kierunkowymi ze szczególnym uwzględnieniem uzdolnień plastycznych i muzycznych oraz będzie umiał stymulować poziomy rozwoju tych zdolności u swoich wychowanków;
• znał i rozumiał mechanizmy rozwoju postaw twórczych człowieka;
• znał i umiał stosować techniki twórczego myślenia, rozwijające wyobraźnię i fantazję;
• posiadał umiejętność poznawania własnej osoby poprzez kontakt ze sztuką.

Zajęcia z tego przedmiotu będą prowadzone w formie wykładów z wykorzystaniem metod poglądowych. Ponadto proponuje się ćwiczenia i warsztaty, które będą prowadzone metodami aktywnymi. W trakcie wykładów i ćwiczeń słuchacze nabędą wiedzę i umiejętności z psychopedagogiki twórczości, rozwoju zdolności i zainteresowań przydatnych do kształcenia uczniów na różnych szczeblach rozwoju.

1. Psychologia sztuki jako nauki.
2. Rozwojowe i profilaktyczne znaczenie sztuki w życiu człowieka.
3. Uzdolnienia ogólne i kierunkowe. Typy wyobraźni i postawa twórcza.
4. Charakterystyka rozwojowa aktywności twórczej.
5. Psychologiczny aspekt oceny.
6. Typy percepcji. Percepcja dzieł sztuki.
7. Komunikacja i ekspresja przez sztukę.

Po zajęciach uczestnik:

• pozna zasady wychowania przez sztukę;
• dobierze oraz zmodyfikuje program nauczania, cele, zadania - uwzględniając podstawę programową;
• zdiagnozuje potrzeby edukacyjne uczniów w dziedzinie sztuki;
• zastosuje metody pracy adekwatne do potrzeb, możliwości oraz zainteresowań uczniów;
• umotywuje uczniów do zdobywania wiedzy i rozwijania umiejętności wykorzystując różne metody, techniki, środki i formy organizacyjne;
• wesprze wszechstronny rozwój ucznia, dostrzeże i będzie promować jego aktywność twórczą i poznawczą w zakresie sztuki;
• zaprojektuje zajęcia uwzględniające integrację różnych dziedzin sztuki;
• utworzy projekty edukacyjne;
• przeprowadzi ewaluację procesu edukacyjnego.

W ramach realizacji tego przedmiotu uczestnicy powinni doświadczyć takie sytuacje, które potem mogą przenieść na grunt swojej praktyki.

Silny nacisk należy położyć na częste stosowanie technik aktywizujących uczestników kursu oraz na stwarzanie im ciągłej możliwości refleksji i dyskusji o praktyce zawodowej.

1. Cele, zadania i funkcje sztuki w edukacji, jej miejsce w podstawie programowej.
2. Sztuka a nauka, sztuka a życie codzienne.
3. Twórczość dziecka i twórczość artysty (analiza prac dzieci).
4. Integracja sztuk a zintegrowane kształcenie przez sztukę.
5. Różne techniki właściwe poszczególnym sztukom.
6. Nowe media, techniki, tworzywa, materiały - wykorzystanie ich w sztuce i życiu codziennym.
7. Typy zajęć, formy i metody pracy z dziećmi.
8. Rodzaje ćwiczeń muzycznych i plastycznych.
9. Projektowanie zajęć uwzględniających integrację różnych dziedzin sztuki.
10. Diagnoza i ocena postępów dziecka.
11. Analiza i kryteria wyboru programów, podstawy tworzenia programów autorskich.
12. Sztuka w korelacji z innymi przedmiotami - projekty edukacyjne.

Uczestnicy w miarę swojej gotowości:

• nauczą się łączyć plastykę i muzykę poprzez problemy sztuki jako całości i poprzez pojęcia, sensy, wartości;
• zdobędą podstawowe umiejętności łączenia plastyki i muzyki z całością doświadczeń sztuki i programów edukacyjnych;
• zdobędą umiejętność patrzenia na sztukę synkretycznie
• poznają metody łączenia wiedzy z aktywnością twórczą, rozwojem umiejętności uczniów i percepcją;
• poznają metody warsztatu ze sztuką i warsztatu twórczego.

Po zajęciach uczestnik potrafi w podstawowym zakresie:

• wykorzystywać komputer jako narzędzie służące w przygotowaniu zajęć do edycji tekstów, przygotowania prezentacji;
• korzystać z programów multimedialnych na CD-ROM-ach;
• wyszukiwać informacje w sieci Internet;
• wykorzystywać komputer z prostymi edytorami grafiki i muzyki jako narzędzie do tworzenia i przetwarzania prostych obrazów i form muzycznych;
• organizować i kierować pracą ucznia wykorzystującego komputer do celów podanych wyżej.

Zajęcia z technologii informacyjnych powinny pozwolić nauczycielowi na opanowanie umiejętności posługiwania się komputerem w codziennej pracy związanej z przygotowaniem zajęć i materiałów dla uczniów, a także z wykorzystaniem narzędzi komputerowych do stymulowania twórczości, wyszukiwania wiadomości o sztuce oraz podejmowania współpracy w realizacji międzyszkolnych (międzynarodowych) projektów edukacyjnych.

1. Środowisko Windows: instalowanie i uruchamianie programów, operacje na dyskach, folderach i plikach.
2. Edycja tekstów: zasady edycji, rodzaje i formy czcionek, formatowanie tekstów, łączenie tekstu z tabelami i wykresami.
3. Komputer narzędziem twórczości plastycznej:
   • tworzenie i edycja grafiki bitmapowej (środki i narzędzia rysunkowe i malarskie);
   • skanowanie obrazów i ich komputerowa edycja;
   • wykorzystywanie edytora tekstu i grafiki w pracy twórczej: typografia, łączenie tekstu z grafiką, ogłoszenia, reklamy itp.
4. Komputer jako instrument muzyczny - edytory muzyczne: zapisywanie, tworzenie i przetwarzanie prostych kompozycji.
5. Multimedialne źródła wiadomości o sztuce - wyszukiwanie informacji.
6. Sieć Internet jako źródło wiadomości o sztuce.
7. Internet jako narzędzie współpracy pomiędzy uczniami, klasami i szkołami w realizacji wspólnych zamierzeń twórczych.
8. Komputer w pracy ucznia na lekcjach sztuki.

II. Informacje organizacyjne

Początek strony